Słownik mebli na wymiar.
Najważniejsze pojęcia, które pojawiają się w rozmowie o kuchni, szafie i zabudowie na wymiar - krótko i praktycznie.
Konstrukcja mebli
- Blenda
Blenda to pas płyty wypełniający szczelinę między zabudową a ścianą, sufitem lub sprzętem, dopasowywany na miejscu. Pozwala otworzyć front lub szufladę bez zahaczania o ścianę i klamki. W projekcie warto przewidzieć blendy wszędzie tam, gdzie ściany nie są idealnie proste.
- Cokół
Cokół to listwa lub panel zamykający przestrzeń między podłogą a dolną krawędzią szafek stojących na nóżkach. Chroni wnętrze przed kurzem i maskuje nierówności podłogi. Pod lodówką lub piekarnikiem cokół może wymagać kratki wentylacyjnej, a w wąskiej kuchni zamiast niego można zaplanować szufladę cokołową.
- Front
Front to widoczna, otwierana część mebla: drzwiczki, front szuflady lub klapa. Decyduje o wyglądzie zabudowy i najczęściej go dotykamy, więc przy wyborze warto sprawdzić odporność na zarysowania i odciski palców, a nie tylko kolor na próbce.
- Korpus
Korpus to skrzynia szafki złożona z boków, wieńców, pleców i półek, do której mocuje się fronty, zawiasy i prowadnice. Od jakości korpusu zależy sztywność całej zabudowy, dlatego w strefach wilgotnych, na przykład pod zlewem, stosuje się płytę o podwyższonej odporności na wilgoć.
Więcej →- Listwa maskująca
Listwa maskująca to wąski element wykończeniowy, który zakrywa szczelinę między meblem a nierówną ścianą, sufitem lub podłogą. Jest docinana podczas montażu do kształtu przegrody. Przy zabudowie pod sufit listwa maskująca pozwala zniwelować różnice wysokości bez podcinania korpusów.
- Plecy mebla
Plecy mebla to tylna ścianka korpusu, najczęściej z cienkiej płyty HDF lub grubszej płyty meblowej. Usztywniają szafkę i zamykają ją od strony ściany. Przy zimnej lub wilgotnej ścianie warto zostawić za plecami szczelinę na przepływ powietrza, a przy instalacjach - wycięcia rewizyjne.
- Wieniec
Wieniec to pozioma, górna lub dolna ścianka korpusu łącząca jego boki. Wieniec dolny przenosi obciążenie szafki na nóżki lub cokół, a górny usztywnia konstrukcję. W szafkach na sprzęt w wieńcach wykonuje się przepusty na kable i otwory wentylacyjne.
Materiały i wykończenia
- Fornir
Fornir to cienki arkusz naturalnego drewna naklejany na płytę nośną, zwykle MDF lub wiórową. Daje wygląd litego drewna przy stabilności płyty drewnopochodnej. Każdy arkusz ma inny rysunek słojów, dlatego przy dużych zabudowach warto zaplanować układ forniru na sąsiednich frontach.
- Front frezowany
Front frezowany to front z płyty MDF, na którym frezarka wycina wzór, ramkę, ryflowanie lub uchwyt, a następnie powierzchnię się lakieruje. Pozwala uzyskać klasyczny lub nowoczesny detal bez doklejanych elementów. Głębokie frezy wymagają częstszego czyszczenia, więc przy zlewie lepiej sprawdzają się proste wzory.
- HDF
HDF to cienka płyta pilśniowa o wysokiej gęstości, wykonana z włókien drzewnych. W meblach służy przede wszystkim jako plecy szafek i dna szuflad. Jest lekka i sztywna w swojej płaszczyźnie, ale nie przenosi dużych obciążeń punktowych, więc nie mocuje się do niej ciężkich elementów.
- HPL
HPL to laminat wysokociśnieniowy, czyli wielowarstwowy arkusz papierów nasyconych żywicami i sprasowanych w wysokiej temperaturze. Jest twardszy i bardziej odporny na ścieranie niż zwykła powierzchnia płyty laminowanej. Stosuje się go na frontach i blatach intensywnie używanych, na przykład w kuchni i przedpokoju.
- Lakier
Lakier to wielowarstwowe wykończenie nakładane na front, najczęściej z płyty MDF, w wybranym kolorze i stopniu połysku. Pozwala uzyskać gładką powierzchnię bez widocznych krawędzi okleiny. Front matowy mniej pokazuje odciski palców, a błyszczący odbija światło, ale wymaga częstszego przecierania.
- Obrzeże
Obrzeże to taśma okleinowa naklejana na krawędzie płyty meblowej, która chroni je przed wilgocią i uszkodzeniami oraz wykańcza wygląd. Grubsze obrzeże lepiej znosi uderzenia na krawędziach frontów i blatów roboczych. Szczelne oklejenie jest szczególnie ważne w szafce pod zlewem i w łazience.
- Płyta MDF
Płyta MDF to płyta z drobnych włókien drzewnych sprasowanych pod wysokim ciśnieniem, jednorodna na całym przekroju. Dzięki temu można ją frezować i lakierować, dlatego służy głównie do produkcji frontów lakierowanych i frezowanych. W strefach wilgotnych stosuje się jej odmianę o podwyższonej odporności na wilgoć.
- Płyta meblowa laminowana
Płyta meblowa laminowana to płyta wiórowa pokryta z obu stron warstwą dekoracyjną zabezpieczoną żywicą. Jest najczęściej stosowanym materiałem na korpusy i fronty, bo jest trwała, łatwa w utrzymaniu i dostępna w wielu dekorach. Krawędzie wymagają oklejenia obrzeżem.
- Płyta o podwyższonej odporności na wilgoć
Płyta o podwyższonej odporności na wilgoć to płyta wiórowa lub MDF produkowana z dodatkami ograniczającymi pęcznienie pod wpływem wody. Stosuje się ją w łazienkach, pod zlewem i przy zmywarce. Nie jest wodoodporna, więc nadal wymaga szczelnych obrzeży i uszczelnienia styków z blatem.
Więcej →
Blaty
- Blat drewniany
Blat drewniany to blat klejony z listew litego drewna, wykończony olejem lub lakierem. Daje ciepły wygląd i można go odnawiać przez szlifowanie. Wymaga regularnej pielęgnacji, zwłaszcza przy zlewie, a pod blatem trzeba zostawić możliwość naturalnej pracy drewna.
Więcej →- Blat kompaktowy
Blat kompaktowy to cienka, pełna płyta z warstw papieru nasyconego żywicami, sprasowanych w jedną twardą masę bez rdzenia z płyty wiórowej. Jest odporny na wilgoć na całym przekroju, więc sprawdza się przy zlewie i w łazience. Wymaga precyzyjnej obróbki i dokładnego wypoziomowania szafek.
Więcej →- Blat laminowany
Blat laminowany to płyta wiórowa pokryta warstwą laminatu, z krawędzią zaoblaną lub oklejoną obrzeżem. Jest lekki, łatwy w obróbce i dostępny w wielu wzorach. Najsłabszym miejscem są łączenia i wycięcia przy zlewie, dlatego muszą być starannie uszczelnione przed kontaktem z wodą.
Więcej →- Granit
Granit to naturalna skała magmowa cięta na płyty blatowe, z niepowtarzalnym rysunkiem ziaren. Jest twardy i odporny na temperaturę, ale część odmian ma otwarte pory i wymaga impregnacji. Przed wyborem warto obejrzeć całą płytę, a nie tylko próbkę, bo wzór bywa zmienny.
Więcej →- Konglomerat kwarcowy
Konglomerat kwarcowy to materiał z kruszywa kwarcowego połączonego żywicą, formowany w płyty o jednolitym wyglądzie. Jest twardy i mało nasiąkliwy, dlatego dobrze znosi codzienne użytkowanie. Nie lubi bardzo wysokiej temperatury, więc gorące naczynia warto stawiać na podkładce.
Więcej →- Płyta wpuszczana
Płyta wpuszczana to płyta grzewcza osadzona w blacie tak, że jej powierzchnia jest zlicowana z blatem, bez wystającej ramki. Wymaga frezowania wycięcia z uwzględnieniem wymiarów montażowych producenta. Model płyty trzeba znać przed wykonaniem blatu, bo wycięcia nie da się później łatwo zmienić.
- Spiek
Spiek to materiał powstający ze sprasowanych i wypalonych w wysokiej temperaturze minerałów, produkowany w dużych, cienkich płytach. Jest odporny na temperaturę, plamy i promieniowanie słoneczne. Krawędzie i narożniki są wrażliwe na uderzenia, więc obróbkę i montaż prowadzi się z dużą dokładnością.
Więcej →- Zlew podblatowy
Zlew podblatowy to zlew mocowany od spodu blatu, tak że jego krawędź nie wystaje ponad powierzchnię roboczą. Ułatwia zgarnianie okruchów i wody prosto do komory. Wymaga blatu odpornego na wilgoć na krawędzi wycięcia, na przykład z kamienia, spieku lub blatu kompaktowego.
Więcej →
Okucia i wyposażenie
- Cargo
Cargo to wąski kosz lub zestaw półek wysuwany razem z frontem na prowadnicach, montowany w szafce dolnej lub wysokiej. Wykorzystuje szczeliny obok lodówki, piekarnika czy płyty na przyprawy, butelki i środki czystości. Cargo wysokie wymaga starannego wypoziomowania i dobrania nośności.
Więcej →- Organizer szuflady
Organizer szuflady to wkład dzielący wnętrze szuflady na przegródki na sztućce, noże, przyprawy lub pokrywki. Utrzymuje porządek i zapobiega przesuwaniu się rzeczy przy otwieraniu. Organizer warto zaplanować razem z szerokością szuflady, żeby wypełniał ją bez luzów.
- Otwieranie na nacisk
Otwieranie na nacisk to mechanizm, który po lekkim popchnięciu frontu wysuwa go lub uchyla, bez potrzeby montowania uchwytów. Pozwala uzyskać gładkie, bezuchwytowe płaszczyzny. Sprawdza się w szafach i salonie, ale w kuchni przy często otwieranych szufladach warto rozważyć też uchwyt krawędziowy.
- Podnośnik frontu
Podnośnik frontu to okucie, które unosi front szafki górnej do góry i utrzymuje go w otwartej pozycji. Stosuje się go w szafkach nad blatem, przy okapie i w zabudowie pod sufit. Dobiera się go do wagi i wymiarów frontu, a przy wysokich szafkach sprawdza, czy uniesiony front pozostanie w zasięgu ręki.
- Prowadnica z pełnym wysuwem
Prowadnica z pełnym wysuwem to mechanizm szuflady, który pozwala wysunąć ją na całą głębokość, z dostępem do rzeczy przy tylnej ściance. Przy wyborze warto zwrócić uwagę na nośność, bo szuflady na garnki i zapasy muszą przenosić znacznie większy ciężar niż szuflady na sztućce.
- System narożny
System narożny to wyposażenie szafki narożnej, które wysuwa lub obraca półki tak, by dało się sięgnąć do rzeczy w głębi narożnika. Bez niego narożnik kuchni w kształcie L lub U staje się trudno dostępny. Rodzaj systemu dobiera się do wymiarów szafki i kierunku otwierania frontu.
Więcej →- Zawias z cichym domykiem
Zawias z cichym domykiem to zawias meblowy z wbudowanym tłumikiem, który wyhamowuje front w ostatniej fazie zamykania. Chroni korpus i front przed uderzeniami i ogranicza hałas. Zawiasy mają regulację w kilku kierunkach, dzięki której po montażu wyrównuje się szczeliny między frontami.
Kuchnia
- Aneks kuchenny
Aneks kuchenny to kuchnia otwarta na salon lub pokój dzienny, bez oddzielających ją drzwi. Ponieważ jest widoczny z części wypoczynkowej, jego fronty często dobiera się do mebli salonu. W aneksie szczególnie ważny jest wydajny okap oraz ciche AGD.
Więcej →- Okap podszafkowy
Okap podszafkowy to okap montowany pod szafką górną lub wbudowany w nią, z wysuwanym panelem wyciągowym. Zajmuje mało miejsca i pozwala zachować jednolity rząd frontów. Szafkę nad nim projektuje się z miejscem na przewód odprowadzający powietrze lub filtr w trybie pochłaniacza.
- Okap wyspowy
Okap wyspowy to okap zawieszony nad płytą grzewczą w wyspie, mocowany do sufitu, a nie do ściany. Wymaga solidnego punktu mocowania oraz zaplanowania kanału wyciągowego lub pracy w trybie pochłaniacza. Alternatywą bywa okap zintegrowany z płytą, który nie zasłania widoku.
- Półwysep
Półwysep to fragment zabudowy kuchennej wychodzący prostopadle od ściany lub ciągu szafek, połączony z nim z jednej strony. Daje dodatkowy blat i miejsce na hokery tam, gdzie wyspa się nie mieści. Przy projektowaniu trzeba zachować wygodne przejście i miejsce na otwieranie szuflad.
Więcej →- Słupek
Słupek to wysoka szafka kuchenna sięgająca od podłogi do sufitu lub linii szafek górnych. Mieści piekarnik i mikrofalówkę na wygodnej wysokości, lodówkę w zabudowie albo wysuwane cargo na zapasy. Słupki najlepiej ustawiać na końcach ciągu roboczego, żeby nie przerywały blatu.
Więcej →- Trójkąt roboczy
Trójkąt roboczy to zasada ergonomii, według której lodówka, zlew i płyta grzewcza powinny tworzyć wierzchołki trójkąta o niezbyt długich bokach, bez przeszkód między nimi. Skraca drogę podczas gotowania. W małych aneksach zasadę zastępuje się logicznym ciągiem stref w jednej linii.
Więcej →- Wyspa kuchenna
Wyspa kuchenna to wolnostojący blok szafek z blatem, dostępny ze wszystkich stron. Może mieścić zlew, płytę, zmywarkę lub być tylko blatem roboczym i barem. Wymaga odpowiedniej przestrzeni wokół, a przy zlewie lub płycie - przyłączy doprowadzonych w podłodze przez uprawnionego instalatora.
Więcej →- Zabudowa pod sufit
Zabudowa pod sufit to szafki sięgające do samego sufitu, bez przerwy nad górnymi wieńcami. Daje dodatkowe miejsce na rzeczy używane rzadko i eliminuje zbieranie się kurzu na szafkach. Ponieważ sufity rzadko są równe, górną krawędź wykańcza się blendą lub listwą maskującą dopasowaną na miejscu.
Więcej →
Szafy i garderoby
- Drzwi przesuwne
Drzwi przesuwne to skrzydła szafy przesuwające się równolegle do jej frontu, bez otwierania na zewnątrz. Nie wymagają miejsca przed szafą, dlatego sprawdzają się w wąskich przedpokojach i sypialniach. Jednocześnie otwarta jest tylko część szafy, co trzeba uwzględnić przy podziale wnętrza.
Więcej →- Garderoba
Garderoba to osobne pomieszczenie lub wydzielona strefa do przechowywania ubrań, z przejściem, z którego widać wszystkie rzeczy naraz. Może być otwarta lub zamknięta drzwiami. Przy planowaniu warto zostawić wolne miejsce na przebieranie się i zapewnić wentylację pomieszczenia.
Więcej →- Pantograf
Pantograf to opuszczany drążek na ubrania montowany wysoko w szafie, który sprowadza wieszaki w zasięg ręki za pociągnięciem uchwytu. Pozwala wykorzystać górną część zabudowy pod sufit. Dobiera się go do szerokości wnętrza i ciężaru ubrań, które mają na nim wisieć.
Więcej →- System przesuwny
System przesuwny to zestaw torów, wózków, profili i hamulców, na których pracują drzwi przesuwne szafy lub zabudowy. Od jego jakości zależy płynność i cichość ruchu. Tor górny musi być poziomy na całej długości, dlatego nierówny sufit wymaga odpowiedniej blendy.
Więcej →- Szafa wnękowa
Szafa wnękowa to szafa zabudowana w niszy lub na całej ścianie, od podłogi do sufitu, często bez własnych boków widocznych z zewnątrz. Wykorzystuje całą przestrzeń wnęki. Przed pomiarem trzeba zakończyć prace zmieniające wymiary, bo szafa jest dopasowywana do konkretnych ścian.
Więcej →- Wieszak wysuwany czołowo
Wieszak wysuwany czołowo to drążek montowany prostopadle do frontu, wysuwany z szafy na prowadnicy. Pozwala wieszać ubrania w szafie płytszej, niż wymaga zwykły drążek. Stosuje się go w wąskich przedpokojach i wnękach, pamiętając, że mieści mniej ubrań niż drążek poprzeczny.
Więcej →
Pomiar i montaż
- Dokumentacja wykonawcza
Dokumentacja wykonawcza to zestaw rysunków i wykazów elementów, według których produkuje się meble: wymiary formatek, obrzeża, otwory, okucia i sposób montażu. Powstaje po akceptacji projektu i pomiarze. Na jej podstawie można też wykonać meble według projektu przygotowanego przez architekta.
Więcej →- Luz montażowy
Luz montażowy to celowo zaplanowany zapas wymiaru między meblem a ścianą lub sufitem, który pozwala wstawić zabudowę mimo nierówności przegród. Po montażu zakrywa się go blendą lub listwą maskującą. Zbyt mały luz utrudnia montaż, a zbyt duży wymaga szerokich, widocznych maskownic.
- Pion instalacyjny
Pion instalacyjny to pionowy przewód wodny, kanalizacyjny, gazowy lub wentylacyjny przechodzący przez kolejne kondygnacje budynku, zwykle obudowany. Nie wolno go przenosić ani naruszać bez zgody zarządcy. W projekcie mebli pion obudowuje się szafką lub blendą, zostawiając dostęp do zaworów i rewizji.
- Pomiar
Pomiar to wykonanie na miejscu dokładnych wymiarów pomieszczenia: długości ścian, wysokości, przekątnych, odchyleń od pionu i poziomu oraz położenia instalacji. Jest podstawą projektu mebli na wymiar. Ostateczny pomiar wykonuje się po pracach, które zmieniają wymiary, takich jak tynki, wylewki i płytki.
Więcej →- Poziomowanie
Poziomowanie to ustawienie szafek w idealnym poziomie i pionie za pomocą regulowanych nóżek i klinów, niezależnie od nierówności podłogi. Od poziomowania zależy równe ułożenie blatu, szczeliny między frontami i praca drzwi przesuwnych. Wykonuje się je na początku montażu, przed łączeniem korpusów.
- Regulacja frontów
Regulacja frontów to ustawienie zawiasów i prowadnic tak, by szczeliny między frontami były równe, a drzwi i szuflady zamykały się płynnie. Wykonuje się ją na koniec montażu. Po pewnym czasie użytkowania drobna ponowna regulacja jest normalna, bo materiały i budynek pracują.
Więcej →- Szablon blatu
Szablon blatu to wzornik z cienkiej płyty lub listew, odwzorowujący kształt blatu na zamontowanych szafkach. Stosuje się go przy blatach kamiennych, spiekach i konglomeratach, bo pozwala uwzględnić krzywizny ścian i położenie wycięć. Szablon wykonuje się po montażu i wypoziomowaniu szafek dolnych.
Więcej →- Ścianka kolankowa
Ścianka kolankowa to niska, pionowa ściana na poddaszu, od której zaczyna się skos dachu. Jej wysokość decyduje, jakie meble zmieszczą się pod skosem. Przy pomiarze mierzy się ją w kilku miejscach, a w zabudowie często wykorzystuje na szuflady lub niskie szafki.
Więcej →